Đối với những xe còn sử dụng chế hòa khí, bộ phận này hoạt động ổn định ở áp suất 0,34 đến 0,48 atm và áp suất này do bơm nhiêu liệu cơ học cung cấp. Bơm nhiên liệu cơ học thường nằm bên cạnh động cơ và hoạt động nhờ trục cam thông qua đĩa lệch tâm. Nó có tác dụng đưa nhiên liệu từ bình chứa tới chế hòa khí.

Xe gặp vấn đề, nỗi bức xúc của chủ nhân. (CT)

Với công nghệ phun xăng mới, áp suất nhiên liệu có giá trị cao hơn và sinh ra từ bơm điện. Bơm nhiên liệu chạy điện sử dụng động cơ điện hoặc cuộn cảm ứng. Nó thường được gắn ngay trong bình chứa và điều khiển bằng máy tính. Khi tắt động cơ hoặc áp suất dầu giảm bơm nhiên liệu sẽ tắt theo. Trong hệ thống phun nhiên liệu đơn điểm, một hoặc hai đầu phun nhiên liệu bên trong bướm ga động ổn định ở áp suất từ 0,62 atm đến 2,40 atm tùy thuộc nhà sản xuất.

Hiện nay, hầu hết các xe đời mới sử dụng công nghệ phun xăng đa điểm (multi-port injection) tương ứng mỗi đầu phun cho một xi-lanh. Với công nghệ này, nhiên liệu được cấp đồng đều và chính xác tới từng buồng đốt. Áp suất nhiên liệu trong hệ thống phun đa điểm nằm trong khoảng 2,10 atm tới 4,83 atm. Áp suất cao này sẽ đẩy nhiên liệu qua đầu phun thành các bụi mỏng, khiến chúng hóa hơi nhanh hơn. Ở động cơ xăng, nhiên liệu phải được hóa hơi trước khi bu-gi đánh lửa. Vì vậy, bằng cách sử dụng áp cao, hầu hết xăng có thể bay hơi khi vừa đi vào buồng đốt nên sinh ra nhiều công và hiệu suất cao hơn.

Khi áp suất nhiên liệu thấp, đầu phun không thể tạo tia sương đồng đều mà nhiên liệu biến thành dòng gồm nhiều giọt nhỏ. Bên cạnh đó, đầu phun nhiên liệu bẩn cũng có hậu quả tương tự. Những giọt xăng nhỏ có tốc độ hóa hơi chậm, thậm chí không cháy hết và theo đường ống xả ra ngoài. Trên các dòng xe có trang bị bộ trung hòa xúc tác, chúng sẽ làm quá nhiệt bộ phận này và giảm tuổi thọ. Đa số xe ở Việt Nam không có bộ trung hòa xúc tác nên xăng chưa cháy hoàn toàn bị thải ra ngoài, gây ô nhiễm và ảnh hưởng tới sức khỏe do chứa nhiều hóa chất trung gian, có hoạt tính mạnh.

Thay bơm nhiên liệu của xe BMW. (Pelicanparts)

Khi động cơ khởi động một thời gian, bề mặt kim loại sẽ nóng lên, đủ để hóa hơi nhiên liệu và máy có thể hoạt động rất bình thường. Tuy nhiên, nếu áp suất quá thấp hoặc đầu kim phun quá bẩn, nó ảnh hưởng rất lớn tới mức tiêu hao nhiên liệu cũng như làm xe yếu đi trông thấy.

Đa số các xe đời mới có thể kiểm tra áp suất bơm nhiên liệu một cách dễ dàng. Nối máy đo áp suất vào đường thử và bật công tắc áp kế. Bạn có 2 cách để tiến hành: Bật công tắc kế khi vừa khởi động máy hoặc kiểm tra khi xe đang hoạt động.

Rất nhiều người chỉ kiểm tra áp suất nhiên liệu khi động cơ đang hoạt động. Trong trường hợp này, áp suất nhiên liệu vẫn có thể nằm trong vùng cho phép do bơm nhiên liệu được làm nóng hoặc do điện áp cao nên bơm sinh đủ áp suất. Để đánh giá chính xác hơn, nên kiểm tra áp suất nhiên liệu khi lúc khởi động máy và trong lúc đang hoạt động. Ví dụ, đối với hệ thống bình thường, nếu áp suất nhiên liệu thấp nhất trong chỉ tiêu kỹ thuật là 4,48 atm, nhưng khi khởi động xe, chỉ số áp kế là 4,34 atm thì xe đã rất khó khởi động do không đủ áp lực.

Bên cạnh bơm, bạn cũng nên kiểm tra đường ống nhiên liệu. Tấm lọc nhiều cặn hay đường dẫn rỉ cũng gây ra hiện tượng trên. Tuy nhiên, bạn nên hết sức cẩn thận khi kiểm tra bởi có thể gây hỏa hoạn. Tiếp theo, bạn kiểm tra điện áp tại máy bơm nhiên liệu. Nếu giá trị điện áp bình thường, bạn nên thay bơm nhiên liệu mới. Đối với xe cũ, việc thay thế bơm hết sức đơn giản nhưng đối với xe phun nhiên liệu điện tử, bơm nhiên liệu nằm trong bình chứa nên không dễ thay trừ khi có thiết bị chuyên dụng. Vì vậy, tốt hơn cả là bạn đưa xe tới garage để sửa chữa.

Động cơ nổ khi các điều kiện đồng thời thỏa mãn như tốc độ quay trục khuỷu đủ lớn, tỷ số nén tốt, nhiên liệu phù hợp, bu-gi đánh lửa đủ mạnh và đúng thời điểm.

Trục khuỷu không quay do ắc-quy quá yếu

Nếu trục khuỷu không quay hãy kiểm tra ắc-quy đầu tiên. Máy khởi động sẽ không thể làm việc khi điện áp ác quy dưới 10 V. Ắc-quy yếu đôi khi không phải do chính bản thân nó. Năng lượng dự trữ tụt giảm sau mỗi lần bạn cố gắng khởi động. Dù nguyên nhân là gì bạn vẫn nên kiểm tra và nạp lại.

Trong trường hợp điện áp quá thấp, hãy sử dụng một bình điện khác để khởi động. Nếu động cơ chạy bình thường, bạn có thể giả định rằng lỗi khởi động là do ắc-quy hoặc hệ thống nạp. Nếu kiểm tra cho thấy bình điện vẫn còn tốt hãy tiếp tục kiểm tra hệ thống nạp.

Điện áp nạp cho ác quy khoảng 13,9 - 14,4 V trong điều kiện bình thường

Hệ thống nạp bổ sung điện cho ắc-quy bất cứ khi nào điệp áp máy phát khoảng 14V ở chế độ không tải - các thiết bị phụ tải tắt. Động cơ khởi động thành công, điên áp máy phát nhanh chóng tăng cao hơn 2 V so với điện áp bình điện.

Quá trình nạp bắt đầu diễn ra, dấu hiệu mà bạn dễ nhận thấy là đèn báo nạp tắt. Điện áp nạp thay đổi theo trạng thái nạp của ắc-quy, phụ tải và nhiệt độ. Nhiệt độ thấp điện áp nạp cao và ngược lại. Ở 26 độ C, điên áp sẽ là 13,9 - 14,4 V, nhưng sẽ tăng lên 14,9 - 15,8 V khi nhiệt độ âm. Nếu hệ thống nạp không có điện áp ra, hãy kiểm tra bộ điều chỉnh điện và máy phát.

Trục khuỷu không quay hoặc quay dù bình điện đầy

Sử dụng bình đầy điện để khởi động lại. Nếu trục khủy quay yếu hoặc không quay hãy tập trung vào dòng điện khởi động.

Bật đèn pha. Nếu đèn tắt khi đang khởi động chứng tỏ các kết nối với ắc-quy đã hút hết dòng điện. Hãy kiểm tra và làm sạch tất cả các dây cáp nối.

Điện trở cao trong mạch khởi động làm sụt giảm điện áp đặt lên máy đề. Trên xe con, điện áp tụt giảm sẽ không quá 0,4 V cho toàn bộ mạch khởi động. Dây cáp rẻ tiền, lõi nhỏ, vỏ cách điện mỏng hoặc kết nối quá bẩn có thể là nguyên nhân phát sinh vấn đề này.

Nếu đèn pha sáng rõ liên tục, trục khuỷu vẫn không quay có khả năng điện áp đã không đặt vào máy khởi động mà nguyên nhân do công tắc an toàn khởi động, khóa điện kém, rơ-le khởi động. Cầu chì cũng nên kiểm tra vì chúng có thể bị cháy khi bạn đẩy hoặc kích nổ.

Cụm máy khởi động và rơ-le.

Nối tắt máy khởi động, không qua rơ-le. Nếu củ đề quay tốt nguyên nhân ở đây là do rơ-le hỏng.

Hầu hết động cơ cần phải đạt tốc độ 200 - 300 vòng/phút để có thể khởi động. Bởi vậy, nếu máy khởi động yếu không tạo ra sức nén đủ lớn, động cơ sẽ không nổ.

Củ đề yếu đôi khi vẫn có thể làm quay động cơ tới vận tốc cần thiết nhưng sẽ ngốn hết điện của bình điện, và không còn đủ năng lượng cung cấp cho hệ thống phun nhiên liệu và hệ thống đánh lửa.

Máy khởi động sẽ tiêu thụ dòng điện 60 - 150 A khi chạy không không tải, 200 A hoặc nhiều hơn khi kéo động cơ quay. Dòng không tải phụ thuộc vào loại động cơ, dòng có tải phụ thuộc vào sự dịch chuyển và sự nén của động cơ. Ví dụ, củ đề của động cơ Toyota 4 xi-lanh sử dụng dòng 130 - 150 A khi không tải, nhưng sẽ là 175 A nếu là động cơ 6 xi-lanh.

Dòng điện cao hơn mức bình thường và tốc độ quay tự do hoặc tốc độ quay trục khuỷu thấp là dấu hiệu đặc trưng cho biết phần ứng điện bị ngắn, phần ứng hoặc cuộn kích từ chạm mát, ma sát quá lớn bên trong máy khởi động (Do khô, mòn hoặc dính ổ bi, chổi than). Đôi khi nam châm vĩnh cửu trong máy phát bị nứt hoặc tách khỏi vỏ. Một nguyên nhân khác, máy khởi động tốt nhưng không thể làm quay động cơ vì động cơ đã bị kẹt chặt. Trước khi khởi động hãy thử quay trục khuỷu.

Máy khởi động không quay và dòng điện kéo bằng không, mạch phần ứng hở. Chổi than hoặc cuộn dây đã bị lỗi. Nếu tốc độ không tải thấp, dòng điện kéo nhỏ là dấu hiện cho thấy điện trở trong lớn (kết nối xấu, chổi than kém chất lượng, cuộn kích từ hở mạch hoặc phần ứng bị vênh).

Nếu củ đề quay nhưng không ăn khớp với bánh đà, lý do có thể là nam châm điện trong rơ-le làm việc yếu, truyền động của máy khởi động hỏng hoặc răng trên bánh đà hỏng.

Phần quan trọng của hệ thống khởi động là bugi và xăng gió. Nếu các yếu tố này không đảm bảo, xe sẽ không thể nổ máy.

Hư hỏng liên quan đến hệ thống đánh lửa

Động cơ quay bình thường nhưng không khởi động, vấn đề có thể thuộc về hệ thống đánh lửa, nhiên liệu hoặc độ nén. Bạn có thể kiểm tra dễ dàng bằng bu-gi nối ngoài hoặc chỉ bằng dây cao áp ở gần điểm mối mát tốt.

Nếu chỉ có một vài bugi đánh lửa, vấn đề do bộ chia điện hoặc cảm biến trục khủy kém. Trong trường hợp tất cả các bu-gi đều không đánh lửa, có thể bô-bin đánh lửa hỏng. Hãy kiểm tra điện trở cuộn dây sơ cấp và thứ cấp để biết liệu đây có phải là nguyên nhân.

Vỏ (Housing), Mô-đun điều khiển đánh lửa (Ignition Control Module), Bu-gi (Spark Plugs), Bộ chia điện (Distributor), Mô-đun điều khiển động cơ (Module Control Engine)

Đôi khi, nguyên nhân chẳng ở đâu xa, chỉ do một dây dẫn nào đó đã bị đứt, liên kết lỏng làm điện áp không đến được bu-gi. Sau khi thử khởi động một vài lần, tháo và kiểm tra nhiệt độ bu-gi. Nếu thấy chúng nóng đều, nhưng máy không khởi động được, đây là lúc bạn lên tìm nguyên nhân ở hệ thống cung cấp nhiên liệu. Hư hỏng phổ biến nhất là bơm làm việc kém hiệu quả.

Những vấn đề của hệ thống cung cấp nhiên liệu

Trên các động cơ sử dụng chế hòa khí, xăng không vào họng hút do bơm cơ khí kém, van kim bị kẹt, lọc xăng hoặc đường nhiên liệu bị tắc.

Ở những dòng xe mới hơn, sử dụng hệ thống phun xăng điện tử. Hãy dùng áp kế đo áp suất nhiên liệu. Nếu không có áp suất khi khóa điện ở chế độ ON, cần kiểm tra bơm nhiên liệu, rơ-le bơm, cầu chì và dây dẫn. Trên xe Ford đừng quên kiểm tra công tắc an toàn nằm ẩn dưới cốp xe hoặc bảng điều khiển. Công tắc này sẽ tắt bơm khi xảy ra tai nan. Bởi thế, bạn cần kiểm tra nó và Reset lại nếu cần. Thiếu nhiên liệu còn do đường ống bị tắc hoặc thiết bị chống sốc trong bình chứa. Bạn cũng đừng quên kiểm tra đồng hồ đo mức nhiên liệu. Một số trường hợp xe không khởi động được đơn giản vì hết nhiên liệu.

Chất lượng xăng kém, nhiễm nước hay alcohol quá nhiều cũng khiến máy không khởi động được.

Dù có áp suất trong hệ thống cung cấp nhiên liệu nhưng chưa chắc xăng đã được phun vào buồng đốt. Sử dụng ống nghe đặt gần kim phun. Kim phun là việc tốt sẽ phát ra tiếng động trong quá trình đóng mở. Bằng không hãy kiểm tra điện áp đặt vào kim phun. ECM bị sai không thể điều khiển vòi phun, hoặc rơ-le nguồn của EFI đã ngừng làm việc.

Một yếu tố quan trọng khác quyết định đến liệu động cơ có thể khởi động được hay không chính là tỷ lệ hòa trộn xăng/không khí. Khe hở lớn trên đường ống nạp khiến tỷ lệ xăng/không khí giảm quá giới hạn có thể cháy, kết cục là máy không thể khởi động được. Hãy kiểm tra tất cả các khe hở tại khu vực áp suất chân không sau bướm ga và làm kín chúng.

Tỷ số nén của hỗn hợp thấp

Nhiên liệu cung cấp đủ, bu-gi đánh lửa tốt, không có không có các khe hở nghiêm trọng trên đường ống nạp, trục khuỷu quay bình thường, động cơ vẫn không khởi động được. Vấn đề còn lại liên quan tới tỷ số nén.

Động cơ sử dụng đai cam bằng cao su

Với động cơ sử dụng đai cam bằng cao su. Các hãng yêu cầu thay đai cam OHC sau khi xe chạy 100.000 km trong hoạt động bảo dưỡng dự phòng. Nhiều đai cam không bao giờ được thay cho đến khi bị đứt, các van xả và nạp không đóng mở đúng thời điểm, tỷ số nén không đảm bảo cho quá trình cháy diễn ra. Động cơ không khởi động.

Cam đặt trên đỉnh cũng có thể bị kẹt chặt và đứt nếu nắp máy bị cong vênh do nóng dữ dội, hoặc bi cam thiếu dầu bôi trơn. Cam bị kẹt có thể xuất hiện trong khi khởi động lạnh ở nhiệt độ âm. Dầu trong các-te quá mỏng và thấp để ảnh hưởng tới trục cam.

Với loại xích cam có thể phát sinh hiện tượng đứt hoặc trượt. Trong trường hợp này hãy tháo nắp bảo vệ và quan sát chúng hoạt động.

Kiểm tra dầu máy, nếu phát hiện chúng lẫn nước, rất có thể gioăng quy-láp đã bị thổi bay, động cơ không thể khởi động.