Giữa đêm qua đèo Hải Vân lặng gió, bạn sẽ ngỡ ngàng: trước mắt là một trời sao mênh mông, lửng lơ trong không trung đen như mực. Đó là đèn của thuyền câu mực trong vịnh dưới chân Hải Vân. Đây là một vịnh biển lặng, lý tưởng cho loài mực sinh sống.

Đèo Hải Vân trong sương mai.

Qua đèo Hải Vân vào trưa hè, dù thời tiết nóng nực thế nào, khách cũng cảm nhận được làn gió biển mát rượi. Dưới chân đèo phía Nam, những hàng dương trên bãi biển Nam Ô xào xạc và bình yên. Nơi những dòng suối đổ ra cửa biển cũng trong xanh, phẳng lặng như bức tranh thủy mặc. Từ khi có hầm chui đường bộ, chỉ có xe của khách du lịch, dân địa phương và những chuyến xe chở xăng dầu theo con đường cua tay áo vượt đèo. Tuyến đường sắt thì vẫn bám lưng chừng đèo. Nhiều khách du lịch chọn tàu lửa để tham quan đèo Hải Vân. Từ ô cửa sổ tàu, vừa có thể nghe rõ tiếng rì rào của biển cả, vừa có thể nhìn lên đỉnh đèo, nơi những chiếc ô tô chỉ nhỏ như con bọ, để cảm giác hết sự hùng vĩ của thiên nhiên.

Biển ở đâu đẹp cho bằng biển dưới chân Hải Vân. Nước xanh màu thật kỳ lạ, sẫm và sánh, dường như rất đặc. Khi trời nắng to, nước biển lên trọn vẹn màu ngọc bích, trong veo. Những bãi cát trắng phau, mịn như lụa trong thung lũng vắng. Bất cứ ai nhìn thấy cũng ao ước được nhào xuống, đắm mình trong đó.

 

Sự hùng vĩ của con đèo này đã khiến vua Lê Thánh Tông ban tặng 6 chữ: Thiên hạ đệ nhất hùng quan.

Mùa hè, hoa nở trắng xóa trên những vạt núi Hải Vân. Trong khe núi, những dòng thác nho nhỏ, trong vắt rỉ rả đổ ra biển. Dưới thung lũng, một xóm chài vài mái nhà lô xô, lúa xanh mượt, thuyền thúng lơ thơ đậu trên bờ cát. Ngày nắng trong, từ trên đèo cao, khách có thể phóng tầm mắt nhìn thành phố Đà Nẵng, Cảng Tiên Sa trên bán đảo Sơn Trà, Cù Lao Chàm... Trên đỉnh cao nhất, khách sẽ gặp dấu tích Hải Vân Quan, nơi có dòng chữ Thiên hạ đệ nhất hùng quan vua Lê Thánh Tôn ban tặng.

Chưa có phương tiện phổ thông đưa khách tới tắm ở những bãi biển dưới chân đèo Hải Vân. Hiếm hoi mới có sự thăm ghé của một vài cano chở du khách từ Đà Nẵng. Tuy nhiên, với rất nhiều người, được ngồi xe ô tô, chạy xe máy qua đèo, hay mua vé tàu lửa xuất phát từ Đà Nẵng và Huế chỉ để ngắm biển và trời Hải Vân cũng là một phần không thiếu của chuyến du lịch miền Trung. Một số khách sạn tư nhân ở hai thành phố này cũng có dịch vụ đưa khách tham quan vượt đèo.